ذرطاء : زشت خورد فلان . ذرع ( zar ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گز يعنى آلتى كه بدان چيز را پيمايند . و ذرع كردن : پيمودن با ذرع . و ذرع خياطى و بنائى را كه بدان پارچه و زمين پيمايند به فارسى جشان گويند . ذرع ( zar ' ) و ( zara ' ) ا . ع . كنار و گوشهء كشت و زراعت . ذرع ( zar ' ) ا . ع . قوت و طاقت . و سيرت و خو . و هو واسع الذرع اى الخلق . و ابطرت فلانا ذرعه اى كلفته اكثر من طوقه . و ضاق بالامر ذرعه يعنى سست و ضعيف شد در اين كار طاقت او و به مقصود نرسيد و از مكروهات نجات نيافت . و كذا ضاق به ذرعا . و اصل الذرع هو بسط اليد فكانه اراد شيئا و مد اليه يديه فلم ينله . و اقصد بذرعك يعنى نرمى و رفق كن با تن خود . ذرع ( zar ' ) م . ع . ذرع الثوب ذرعا ( از باب فتح ) : گز كرد جامه را . ذرع القئ فلانا : غلبه كرد بر فلان قى و سبقت برد . و ذرع عنده : شفاعت كرد نزد او . و ذرع البعير : پا نهاد بر ذراع شتر تا كسى بر وى سوار شود . و ذرع فلانا : خبه كرد فلان را به ذراع از پس وى . ذرع ( zara ' ) ا . ع . گوسالهء دشتى . ج : ذرعان . و اميد . و ماده شترى كه صياد در پس آن رفته بر صيد تير اندازد . ذرع ( zara ' ) م . ع . ذرع ذرعا ( از باب سمع ) : آشاميد از خيك ذراع و يا عام است . و ذرع اليه : شفاعت كرد بسوى او . و ذرعت رجلاه : مانده گرديدند پاهاى او . ذرع ( zare ' ) ا . ع . مرد سخت بدگوى . و مرد شبانه روز رونده . و مرد نيكو صحبت . ذرعات ( zare t ) ا . ع . ناقه‌هاى تيز رو و فراخ گام و دور دور گام گذارندهء بر زمين . ج : ذرعة . ذرعان ( zer ' n ) ع . ج . ذرع . ذرعان ( zor ' n ) ع . ج . ذراع . ذرعة ( zor'at ) ا . ع . وسيله و سبب و جهت و هر چه به دو به ديگرى پيوندند . ذرعة ( zareat ) ا . ع . واحد ذرعات . ذرعم ( zer'em ) ا . ع . هيچ‌كارهء پليد زبان . ذرعمط ( zora'met ) ا . ع . شير ستبر . و مرد آزمند و خواهندهء هر چيز . ذرف ( zarf ) م . ع . ذرف ذرفا و ذرفانا و ذروفا و ذريفا و تذرافا : مر . تذراف . ذرف ( zaraf ) م . ع . ذرف الدمع ذرفا ( از باب سمع ) : روان گرديد سرشك . مر . تذراف . ذرفان ( zaraf n ) ا . ع . رفتار سست و نرم . ذرفان ( zaraf n ) م . ع . ذرف ذرفا و ذريفا و ذروفا و ذرفانا و تذرافا . مر . تذراف . ذرق ( zarq ) م . ع . ذرق الطائر ذرقا ( از باب ضرب و نصر ) : سرگين انداخت آن مرغ . ذرق ( zarq ) ا . ع . سرگين مرغ . ذرق ( zorq ) و ( zoraq ) ا . ع . اسپست دشتى . ذرق ( zoraq ) ا . ع . حندقوق . ذرقطة ( zarqatat ) م . ع . ذرقط الكلام : سخن گفت . ذرم ( zarm ) م . ع . ذرمت المرأة بولدها ذرما ( از باب نصر ) : سقط كرد آن زن بچه را و بچه انداخت . ذرملة ( zarmalat ) م . ع . ذرمل ذرملة : ريخ زد . و ذرمل فلان : نان خاكستر آلود را برآورد فلان تا پيش ميهمان نهد . ذرنوح ( zornuh ) ا . ع . جانوركى سرخ رنگ و سم . مر . ذراح و ذراح . ذرو ( zarv ) ا . ع . پارهء ناتمام از كلام . ذرو ( zarv ) م . ع . ذرت الريح الشيئ ذروا ( از باب نصر ) : برداشت باد آن چيز را و پرانيد و برد . و ذر الشيئ بنفسه : پريد آن چيز و رفت . و ذرا الحنطة : بر باد كرد گندم را تا از كاه پاك شود . و نيز ذرو : بر باد دادن خرمن . و ذر الشيئ : شكست آن چيز را . و ذرا الظبى : بشتاب رفت آن آهو . و مر فلان يذرو يعنى تند و بشتاب رفت فلان . و ذرافوه : خطا كرد در سخن و ناتمام گفت . و ذرا الشيئ : افتاد آن چيز . ذروبة ( zorubat ) م . ع . ذربت معدته ذربا و ذرابة و ذروبة . مر . ذرب . ذروة ( zervat ) و ( zorvat ) ا . ع . بالاى هر چيز . ج : ذرى . و بالاى كوهان . و كوه . و مال بسيار و ثروت . الحديث . اول من يدخل النار ذو ذروة لا يعطى حق الله من ماله اى ذو ثروة . ذروح ( zaruh ) و ( zarruh ) و ( zorruh ) ا . ع . جانوركى سرخ رنگ و سم . مر . ذراح و ذراح . ذرور ( zarur ) ا . ع . داروى پراكندنى . و نوعى از بوى خوش . ج : اذرة . ذرور ( zorur ) م . ع . ذرذرا و ذرورا . مر . ذر . ذروع ( zaru ' ) ص . ع . اسب و شتر سبك سير فراخ گام . ذروف ( zoruf ) م . ع . ذرف ذرفا و ذرفانا و ذريفا و ذروفا و تذرافا . مر . تذراف .